Quy trình sao lưu website bạn có thể tin cậy
Hầu hết chủ website có bản sao lưu theo cách mà hầu hết mọi người có chìa khóa dự phòng: chắc là có đâu đó. Vấn đề là một bản sao lưu chưa ai kiểm tra chỉ là một niềm hy vọng, không phải một kế hoạch. Bài viết này dành cho website WordPress tự lưu trữ (self-hosted), hướng dẫn một quy trình mà người không chuyên về lập trình cũng có thể thiết lập trong một buổi chiều và duy trì chỉ với vài phút mỗi tháng.
Một bản sao lưu đầy đủ thực sự gồm những gì
Một website WordPress gồm hai phần, và bạn cần cả hai để dựng lại website.
- Cơ sở dữ liệu (database) chứa bài viết, trang, bình luận, menu và các thiết lập của bạn.
- Các tệp (files) chứa chính WordPress, theme, plugin, media bạn đã tải lên và một vài tệp cấu hình.
Chỉ có một nửa thì không thể khôi phục lại website. Cũng nên biết rằng tính năng export có sẵn trong trang quản trị WordPress không bao gồm theme, plugin hay media, nên nó tiện để chuyển nội dung đi nơi khác nhưng không phải là bản sao lưu.
Nên chạy sao lưu với tần suất nào?
Hãy chọn lịch sao lưu phù hợp với tốc độ thay đổi của website. Tài liệu hướng dẫn quản trị của WordPress gợi ý khoảng một tuần một lần với website nhỏ ít thay đổi, và hằng ngày với website bận rộn. Nếu bạn nhận đơn hàng, nhận đặt lịch hoặc đăng bài nhiều lần mỗi ngày, hãy tự hỏi mình sẽ mất gì giữa hai lần sao lưu, rồi rút ngắn lịch cho đến khi mức mất mát đó chấp nhận được.
Ngoài lịch tự động, hãy sao lưu thủ công trước mọi thao tác rủi ro: cập nhật lõi WordPress, đổi theme, cài plugin hoặc chuyển website.
Nên lưu các bản sao ở đâu
Nếu bản sao lưu duy nhất nằm trên cùng máy chủ với website, một sự cố sẽ mất cả hai. Hãy giữ một vài bản sao gần nhất ở những nơi khác nhau, ví dụ:
- công cụ sao lưu của nhà cung cấp hosting
- dịch vụ lưu trữ đám mây như Google Drive, Dropbox hoặc Amazon S3
- một thư mục trên máy tính của bạn
Bản sao lưu của hosting là lớp bảo vệ khởi đầu tốt, nhưng hãy giữ ít nhất một bản do bạn tự kiểm soát, không phụ thuộc vào nhà cung cấp hosting.
Danh sách các bước thiết lập
- Tìm hiểu hosting của bạn đã làm gì. Xem phần cài đặt sao lưu trong bảng điều khiển hosting, ghi lại thời gian các bản sao được giữ và bạn có tải về được không.
- Thêm plugin sao lưu nếu công cụ của hosting còn sơ sài. Với đa số mọi người, một plugin chạy theo lịch và khôi phục được chỉ với vài cú nhấp chuột là lựa chọn đỡ vất vả nhất.
- Chọn lịch sao lưu phù hợp với phần trên. Lưu ý rằng một số tác vụ theo lịch chỉ chạy khi có người truy cập website, nên website rất ít khách có thể không chạy đúng giờ.
- Gửi bản sao ra khỏi máy chủ lên dịch vụ đám mây hoặc máy tính của bạn để luôn có một bản ở nơi khác.
- Đặt tên rõ ràng. Nếu bạn lưu các bản sao thủ công, hãy đưa ngày tháng vào tên thư mục để phân biệt bản hôm thứ Ba với bản tháng trước.
- Bật thông báo để khi một tác vụ thất bại, thông báo đến hộp thư của bạn thay vì không ai hay biết.
Chứng minh việc khôi phục hoạt động
Các chuyên gia bảo mật tại Sucuri khuyến nghị giữ các bản sao ngoài máy chủ cho cả tệp lẫn cơ sở dữ liệu, và thử khôi phục ít nhất một lần. Họ cũng đề xuất diễn tập khôi phục mỗi quý. Bạn không cần là người kỹ thuật để làm một phiên bản đơn giản của việc này:
- Tải bản sao lưu gần nhất về và mở ra. Xác nhận rằng nó có cả bộ tệp của website lẫn bản xuất cơ sở dữ liệu.
- Nếu hosting có bản staging hoặc bản thử nghiệm, hãy khôi phục vào đó thay vì website đang chạy thật.
- Duyệt thử bản đã khôi phục. Đăng nhập, mở vài trang, gửi thử biểu mẫu liên hệ và với cửa hàng thì đi tới tận giỏ hàng.
- Ghi lại mất bao lâu và bạn đã phải bấm những gì. Khi có sự cố thật, bạn sẽ biết ơn những ghi chú này.
Khi khôi phục thủ công, tài liệu hướng dẫn mô tả việc đưa các tệp trở lại trước, rồi mới nhập cơ sở dữ liệu. Nếu thông tin đăng nhập cơ sở dữ liệu đã thay đổi trong thời gian đó, tệp cấu hình của website cần được cập nhật cho khớp, và đây là lúc nên nhờ người giúp.
Những sai lầm thường gặp
- Chỉ giữ một bản sao duy nhất trên chính máy chủ web.
- Sao lưu cơ sở dữ liệu nhưng không sao lưu thư mục media, hoặc ngược lại.
- Cho rằng dấu tích xanh trong plugin nghĩa là các tệp thực sự dùng được.
- Không bao giờ chạy sao lưu thủ công để đối chiếu với các bản tự động. Tài liệu hướng dẫn khuyên thỉnh thoảng nên làm vậy như một cách kiểm tra nhanh.
- Cập nhật plugin trước rồi mới sao lưu sau.
Khi nào nên gọi lập trình viên
Hãy nhờ hỗ trợ nếu việc khôi phục thất bại hoặc chỉ chạy được một nửa, nếu bạn nghi website bị tấn công mà không chắc các bản sao lưu còn sạch, nếu cửa hàng của bạn xử lý nhiều đơn đến mức mất dữ liệu một ngày cũng gây thiệt hại, hoặc nếu bạn chuyển sang hosting mới. Lập trình viên cũng có thể thiết lập staging, sao lưu theo thời gian thực và giám sát, vượt xa những gì một plugin làm được ngay khi cài. Trang dịch vụ của chúng tôi mô tả các công việc phát triển chúng tôi nhận, và bộ sưu tập theme của chúng tôi đáng để xem nếu bạn đang cân nhắc thiết kế lại website.